yak. 1525 — 1585
Takiyüddin ibn Maruf
16. yüzyıl Osmanlı astronomu, mühendisi ve İstanbul Rasathanesi'nin kurucusu. Şam'da doğdu, gökyüzünü İstanbul'da ölçtü; aletleri, eserleri ve buluşlarıyla çağının en uzak ufuklarından birine baktı.
İstanbul'a vardığımda, Aben Maruf adında bir Mısırlı'nın kırılan ışık üzerine küçük bir eserini gördüm. Yıllar önce o, imparator Murad'ın seçilmiş astronomu ve gözlemcisiydi.— Jacob Golius'tan Huygens'e, 1629 (meal)
İmza görsel
Bir gözlemcinin yuvası1581'den bir kare
1581 tarihli Şehinşehname'den — Takiyüddin ve 15 kişilik ekibinin İstanbul Rasathanesi'nde çalışırken resmedildiği minyatür. İslam astronomi tarihinin en çok kullanılan görseli, üzerindeki etkileşimli noktalarla aletleri ve sahneyi tanıyor.
Sahneyi keşfetBir Sergiye Davet
Bir gözlemcinin altı kapısı
Takiyüddin'in dünyasına altı farklı kapıdan girilebilir: hayatından kurduğu rasathaneye, kullandığı aletlerden bıraktığı eserlere, Kasım 1577'nin kuyruklu yıldızından bugüne uzanan mirasına. Hangi kapıdan başlamak istersiniz?
Hayatı
Şam'dan Kahire'ye, oradan İstanbul'a uzanan yol; bir âlimin başastronoma dönüşmesi.
Zaman çizelgesi → II.İstanbul Rasathanesi
Tophane'de kurulan, inşasından yıkımına yaklaşık beş yıl yaşayan ama tarihte iz bırakan gözlemevi.
Sahneyi gez → III.Aletleri
Sekiz tür gözlem aleti, bir mekanik saat, iki yeni icat: Zâtü'l-evtâr ve Müşebbehe bi'l-menâtık.
Galeriyi aç → IV.Eserleri ve Buluşları
Astronomi, matematik, optik ve mekanik — yirmi altı eser ve şiir gibi başlıklar.
Eserleri keşfet → V.1577 Kuyruklu Yıldızı
Aylarca gökyüzünden geçen ışık; sultanlara rapor, Avrupa'ya kozmoloji depremi.
Gökyüzüne bak → VI.Mirası
Avrupa'da yankılanan eserleri, Tycho Brahe ile yapılan karşılaştırma ve modern dönemde yeniden keşif.
İzini sür →Üç dönüm noktası
Altmış yıllık bir yörünge
Tarihi kaynaklardan